Fitofarmacija | Primena

Plavo prskanje - osnova dobre prolećne zaštite voćnjaka i vinograda

3. februar 2021.

Iako smo tek zagazili u februar, dnevne temperature vazduha premašuju deseti podeljak žive na termometru. Ovi vremenski uslovi izazivaju ranije buđenje vegetacije, a sa njom se bude i patogeni, odnosno prouzrokovači bolesti i štetni insekti u voćnjacima i vinogradima.

Plavo prskanje je mera koja se vrši na početku same vegetacije, a kojom se obezbeđuje preventivna zaštita zasada voća i vinove loze od patogena koji prezimljavaju u krošnji biljaka, pupoljcima, rak-ranama i pukotinama u kori stabala. Ti patogeni mogu izazvati velika oštećenja višegodišnjim zasadima i prouzrokovati velike materijalne štete poljoprivrednim proizvođačima.

Nakon rezidbe, rane koje ostaju za njom stvaraju pogodne ulaze za razvoj patogena. Stoga je nakon rezidbe, pre početka listanja, potrebno koristiti preparate na bazi bakra, odnosno izvršiti plavo prskanje biljaka.

Koje bolesti i štetočine se suzbijaju plavim prskanjem?

Najčešći patogeni na početku vegetacije mogu da izazovu ekonomski velike štete za proizvođače voća.

Upotrebom bakarnih preparata efikasno se utiče na suzbijanje prouzrokovača bolesti poput Stigmina carpophilla koja izaziva šupljikavost lista. Štetu izaziva na trešnji, kajsiji, višnji, breskvi i drugom koštičavom voću, a simptomi delovanja ovog patogena vidljivi su na lišću, na kome se javljaju pege crvenkaste boje sa hlorotičnim oreolom, a šupljine nastaju zbog izumiranja tkiva.

Pupoljak

Koji su najčešći patogeni na početku vegetacije?

Cytospora cincta je još jedan prouzrokovač bolesti koji dovodi do sušenja voćaka i izazivanja rak-rana. Ovo oboljenje izaziva prevremeno odumiranje stabala koja su pretrpela neko oštećenje prouzrokovano mehanički rezidbom ili košenjem, ali i vremenskim prilikama kao što su mraz ili grad.

Najpristunija bolest breskve i nektarine je kovrdžavost lista breskve. Izaziva je Taphrina deformans koja prezimljava na deblu, a odmah sa početkom vegetacije predstavlja opasnost za pupoljke i mlade zelene listove. Kao što joj i ime kaže, dolazi do deformisanja lista odnosno do njegovog zadebljanja i kovrdžanja, što rezultira njegovim prevremenim opadanjem.

Gljiva iz roda Monilinia predstavlja ozbiljnu pretnju za koštičavo voće, jer izaziva sušenje, kako cvetova, tako i rodnih grančica. Najčešće "napada" breskvu, višnju, trešnju, kajsiju i šljivu izazivajući masovno propadanje njihovih navedenih delova.

Infekcija patogena ide kroz tučak, gljiva iz roda Monilinia ulazi u plodnik, a sa cveta se širi dalje na grančice biljke.

Taphrina pruni - rogač šljive, izaziva velike gubitke proizvođačima ove voćne kulture. Bolest je najvidljivija na plodovima kod kojih se javljaju deformacije, odnosno oni rastu velikom brzinom, izgledom podsećaju na rog, najčešće nemaju košticu ili je ona oštećena.

U ovom periodu opasnost za zasade voća predstavlja fitopatogena bakterija Pseudomonas syringe koja napada listove, plodove, cvetove, pupoljke, grane i deblo voćki.

Veliki problem zadaju i insekti poput crvene voćne grinje, biljnih i štitastih vaši, naročito ukoliko dođe do njihovog prenamnoženja. Crvene voćne grinje najviše napadaju jabuku, ali se javljaju i kod drugih voćnih kultura, crpe sokove iz njihovog lišća koje poprima bronzanu boju i suši se. Štitaste vaši, koje kako im i ime kaže imaju štit pod kojim se nalazi vaš, sisaju sokove, ali i proizvode mednu rosu koja je pogodna za razvoj čađavice.

Voćnjak

Kako najefikasnije delovati na prouzrokovače oštećenja voćnih kultura?

Na ove izazivače bolesti koji stvaraju teška oštećenja voćarskih kultura, može se efikasno delovati upotrebom odgovarajućih hemijskih preparata. Prolećno tretiranje se delotvorno može izvršiti korišćenjem BAKARNOG OKSIHLORIDA 50 ili CUPROZINA 35 WP i insekto-akaricida GALMIN. Njihova kombinacija čini PLAVO ULJE čijom upotrebom se efikasno suzbijaju navedeni izazivači bolesti. PLAVO ULJE je insekto-akaro-fungicid, koji sadrži dve akivne materije u savremenoj OD formulaciji, a prednost primene je u tome da korišćenjem jednog preparata suzbijamo navedene štetne agense.

Tretman prolećnog plavog prskanja se vrši po mirnom i suvom vremenu, kada temperatura vazduha premašuje osam stepeni. Potrebno je da se količina rastvora kreće od 800 do 1200 litara po hektaru, sve u zavisnosti od starosti i uzgojnog oblika zasada. Ako nakon ovog tretmana biljaka nastupi period sa velikim količinama padavina preporučeno je da se navedeni tretman ponovi. Takođe, prilikom tretmana je potrebno voditi računa da depozit bakra pokrije mesta na kojima patogeni prezimljavaju kako bi se što efikasnije suzbili.

Preporuka za prvo prolećno tretiranje:

BAKARNI OKSIHLORID 50 u koncentraciji 0,5-0,75%
(u zavisnosti od infektivnog potencijala)
ili
CUPROZIN 35 WP u koncentraciji 0,35%
+
GALMIN 2-3%
(u zavisnosti od potencijala populacije štetnih insekata i grinja)
ili
PLAVO ULJEu koncentraciji2-3%

Pre upotrebe preparata obavezno je pročitati uputstvo i ponašati se u skladu sa preporukama.